Mənzilə baxış orta hesabla 15 dəqiqə çəkir. Bu 15 dəqiqədə verdiyiniz qərar sizinlə on illərlə qalacaq. Budur, o 15 dəqiqədə nəyi yoxlamaq lazım olduğu — və hansı sualı verməli olduğunuz.
Sənədlər (baxışdan əvvəl)
- Kupça var və təmizdir? Sual: «Çıxarışın orijinalını göstərə bilərsinizmi?»
- Neçə sahibi var? Sual: «Əmlakda başqa paydar varmı?»
- Yüklülük varmı? Sual: «Bank ipotekası və ya həbs qeydiyyatı varmı?»
Bina və yerləşmə
- Binanın yaşı və vəziyyəti — girişə, liftə, damın vəziyyətinə baxın. Ümumi sahələr baxımsızdırsa, idarəetmə zəifdir.
- Mərtəbə — birinci və sonuncu mərtəbələr adətən daha ucuzdur; səbəbini soruşun.
- Qonşular — mümkünsə qonşu ilə 2 dəqiqə danışın. Ən dürüst məlumat mənbəyi budur.
- Səs-küy — pəncərəni açın və 30 saniyə dinləyin. Yol, məktəb, kafe.
Mənzilin özü — texniki yoxlama
- Su təzyiqi — kranı açın. Zəif təzyiq baha başa gələn problemdir.
- Rütubət və kif — künclərə, pəncərə altına, sanitar qovşağa baxın. Təzə boya bəzən nəyisə gizlədir.
- Elektrik — açarları yoxlayın, şitə baxın. Köhnə naqil dəyişdirilməlidir.
- İstilik — mərkəzi, kombi, yoxsa heç nə? Qış xərci buradan başlayır.
- Pəncərələr — açıb-bağlayın. Kondensasiya izi varmı?
Bir məsləhət: mənzilə iki dəfə baxın — biri gündüz, biri axşam. İşıq, səs-küy və qonşuluq tamam fərqli görünür. Satıcı buna etiraz edirsə, bu da məlumatdır.
Qiymət — ən çox səhv edilən hissə
İnsanların əksəriyyəti qiyməti «hiss» ilə qiymətləndirir və ya rieltorun dediyini qəbul edir. Halbuki qiymət yoxlanıla bilən şeydir: eyni rayonda, eyni sahədə, son 3 ayda faktiki nə qədərə satılıb?
Rəqəmi bilmədən danışığa girməyin. AsanSat-ın pulsuz qiymət kalkulyatoru bir dəqiqədə təxmini bazar aralığını verir — heç nə yükləmədən.
Baxışdan sonra: soyuq qərar
Mənzil xoşunuza gəldisə, həmin gün beh verməyin. Bir gecə gözləmək sizə heç nəyə başa gəlmir, amma tələskənliklə verilmiş qərarın qiyməti minlərlə manat ola bilər.
«Başqa alıcı var, tez qərar verin» cümləsi bəzən doğrudur, amma çox vaxt sadəcə təzyiq alətidir. Doğrudursa, bir gün gözləməyə dəyər.
A flat viewing lasts about fifteen minutes. The decision you make in those fifteen minutes stays with you for decades. Here is what to check — and what to ask.
Paperwork (before the viewing)
- Is there a clean kupça? Ask: "Can you show me the original extract?"
- How many owners? Ask: "Is anyone else a co-owner?"
- Any encumbrances? Ask: "Is there a mortgage or seizure registered?"
The building and the location
- Age and condition — look at the entrance, the lift, the roof. Neglected common areas mean weak management.
- Floor — ground and top floors are usually cheaper; ask why.
- Neighbours — if you can, talk to one for two minutes. It is the most honest source you will find.
- Noise — open a window and listen for thirty seconds. Road, school, café.
The flat itself
- Water pressure — turn a tap on. Weak pressure is an expensive problem.
- Damp and mould — check corners, under windows, the bathroom. Fresh paint sometimes hides something.
- Electrics — try the switches, look at the board. Old wiring will need replacing.
- Heating — central, combi, or nothing? Your winter bill starts here.
- Windows — open and close them. Any sign of condensation?
One tip: view it twice — once in daylight, once in the evening. Light, noise and the neighbourhood look completely different. If the seller objects, that is information too.
Price — the part most people get wrong
Most buyers judge price by feel, or accept what the agent says. But price is checkable: what did comparable flats in the same district actually sell for in the last three months?
Do not negotiate without the number. AsanSat's free price estimator gives you a market range in a minute, with nothing to install.
After the viewing: decide cold
If you liked it, do not pay a deposit the same day. Sleeping on it costs you nothing; a rushed decision can cost thousands.
"There's another buyer, decide quickly" is sometimes true and usually pressure. If it is true, it is still worth one day.
Просмотр квартиры длится в среднем пятнадцать минут. Решение, принятое за эти пятнадцать минут, останется с вами на десятилетия. Разбираем, что проверять и что спрашивать.
Документы (до просмотра)
- Есть ли чистая купча? Вопрос: «Можете показать оригинал выписки?»
- Сколько собственников? Вопрос: «Есть ли другие совладельцы?»
- Есть ли обременения? Вопрос: «Зарегистрированы ли ипотека или арест?»
Дом и расположение
- Возраст и состояние дома — посмотрите на подъезд, лифт, крышу. Запущенные общие зоны означают слабое управление.
- Этаж — первый и последний обычно дешевле; спросите почему.
- Соседи — поговорите с соседом хотя бы две минуты. Это самый честный источник.
- Шум — откройте окно и послушайте тридцать секунд. Дорога, школа, кафе.
Сама квартира
- Напор воды — откройте кран. Слабый напор — дорогая проблема.
- Сырость и плесень — углы, под окнами, санузел. Свежая краска иногда что-то скрывает.
- Электрика — проверьте выключатели, посмотрите щиток. Старую проводку придётся менять.
- Отопление — центральное, котёл или ничего? Отсюда начинается зимний счёт.
- Окна — откройте и закройте. Есть следы конденсата?
Совет: посмотрите квартиру дважды — днём и вечером. Свет, шум и район выглядят совершенно иначе. Если продавец против — это тоже информация.
Цена — где ошибаются чаще всего
Большинство оценивает цену «на ощупь» или принимает слова риелтора. Но цена проверяема: за сколько реально продавались похожие квартиры в этом районе за последние три месяца?
Не входите в переговоры без цифры. Бесплатный калькулятор AsanSat за минуту даст рыночный диапазон — ничего устанавливать не нужно.
После просмотра: решайте на холодную голову
Если понравилось — не давайте задаток в тот же день. Переспать с решением стоит ноль; поспешность может стоить тысячи.
«Есть другой покупатель, решайте быстрее» иногда правда, а чаще инструмент давления. Если правда — один день всё равно того стоит.